Uhegsedee shataaj baival yamar be?

Mongolchuud bid uul n ood boloochoo bunhaldag humuus baij l dee. Tegsen chin Tovdoos Budda-n shashin orj ireed anamismiin helbereeree hogjij ehlehdee ood boloochoo busad zerleg amitan horhoi shavijnii hool bolgoh heregtei gej surgajdee zailuul. Tegeed l Mongolchuud ood boloochoo hodoo shuud l haydag bolson yum baih l daa. Za tegeed baij baital ardiin huvisgal garch Mongolchuud soyolt Europ tumentei shuud hariltsaag Orosoos avsan baina. Tegeed l mon orshuulah hodooluuleh yosiig n ulamjlaj avsan yum baihaa. Ter uiees hoish 80 n heden jil ood bolooochdoo gazart bulaad l baij dee manaihan. Odoo hotiin oirhon 70-n davhar geed gazar baidag daa. Tend chin l baahan amitan avaachaad l orshuulchihsan chin odoo ergeegeed nogoo gazaraa avch ashiglaj chaddagguie humuus. Heden zorigtoi hed n hashaandaa taliigaachiin chuluun hoshoog n hed hedeer n oruulaad l amidarch baina shu dee.
Minii bodloor bol ter gazariig n yamar ch baisan erguulj ediin zasgiin ergeltend oruulah heregtei gej boddog yum. Uchir n hotiin tovd shahuu baidag gazar shudee. Tend baishin barilga bariad hun hard hudaldna gevel barag l butehgui l shahuu zuil l dee. Harin ternees iluu nogoo Burhan bagsh ene ter gej dovchignood baidag humuust n ter gazariig zaaj ogood ashiglaltand oruulah yum bol yadaj huree hiid burhan shashnii gazar baiguulagdaad humuus ch gesen durtai baih bailgui dee l gej bodood baidag yum.
Tegehgui bol odoo nemj uhsenee avaachij bulsaar l baigaad heden jiliin daraa yamar hemjeenii gazariig hend ch hereggui gazar bolgoh gej baigaa yum bol doo.
Ediin zasgiin huvid uhmel horongo bailgasnaas saihan tohijuulsan tsetserlegt hureelen baiguulaad orhivol yadaj agaar n jaahan ch gesen tsevershih baihaa tiim uu???????

Shartna gedeg chin

Shartna gedeg yostoi uneheer ene delhiin hamgiin aimaar zuil gej bi boddog yum.
Manai naizuud niileed uuhaaraa jaahan denduulne l dee. Daraa n hehe margaash n yum baina ogloo bosoh gedeg bol yostoi l er hunii shandas shalgasan ajil boldog bilee minii huvid.
Durtai yum bol taaruulj uuhgui yaasiin gej heleh baih l daa. Tegehdee ta nar oorsdoo tegej shartaj uzeegui gej bitgii l heleerei .
Za za tegeed olon yum nurshilgui shartah gedeg chin yag yamar process ve gedegiig tailbarlii za yu.

Shartna gedeg chin arhinii hordolgo gesen ug shu dee naizuudaa. Ih baga hemeegeer uusan ch yalgaagui shartah process yavdagaaraa l yavna.
Hun arhi uugaad yaadag be geheer eleg tuuniig bolovsruulah heregtei boldog eleg ajilna gedeg chin mash ih hemjeenii us heregtei bolnoo l gesen ug shu dee. Tegeed ch arhind badag bodisuud n hunii bied baidag usiig ustagdag bodis ih baidag yum shu dee. Tegeed bas bolooguie ter muu gaihal chin dahiad bied baigaa C vitamin-g shuud ustagdag yum baihgui yu.
Tegeed l ta nar ogloo bosohdoo hataj uheh gej baidag bizdee. Ene chin hun tsold usgui udaan yavahaar yaaj hataj uhdegiin mash huraanguilsan jishee baihgui yu. hehe hataj uhehdee hun tolgoi n ergene dotor n muuhairna booljis n hurne tegeed l salganaad l uhdeg baihgui yu.
Arhi yag l adilhan uilchilgeetei ed shu zaluusaa. Tegeheer shartlaa gej bish arhinii hordlogo bolchihloo gej yarval iluu oilgomjtoi

Toriin dalbaa gej ali ch ulsiin hiimori suld n baidag bololtoi yum baina l daa. Tegtel manai dalbaanii baij baigaa baidliig hardaa ta nar Ulaan Hoh Shar geed ogt avtsaldahgui 3-n ongonii burdel.

Ongonoosoo l neg l ontsgui haragddag yum nadad.

Za tegeed bas uls bur dalbaagaa manduulahdaa mash ovormots yos zanshilaar manduulah yum.

Jishee n ene muusain hujaa nariig hardaa.

Ter muu dalbaagaa manduulahdaa mai chi ingeed mand gesen bairtai yostoi goy manduuldag nohod shuu dee.

Nogoo shuteed baidag America chuud chin hurtel dalbaagaa manduulahdaa bas l goy manduulah yum. Bas tegeed l evhej nuglaj baigaa n ch gesen uneheer nariin tansag goy haragddag sh dee tee.

Tegtel manai Mongoliin hundet haruul gesen chin yo yo haanaahiin ali aimgiin hooson mantuu hotod orj ireed dalbaa orgood baigaan buu med. Neg l ih tom bietei bolhi udaan hodolgoontei tegeed bas dalbaataigaa adilhan shal zohiogui huvtsas omsson gar zalhuutai n argagui orgoj zogsono. Beleg demberel gej yarih durtai mongolchuud bid deeshee dalbaagaa gargahdaa mash hurdan gargaj doosh buulgahdaa mash udaan buulgaj baival nadad zugeer l sanagdah yum. Bi ch yu medeh v dee meddeg nohod n ch gesen yu ch medehgui anzaarahgui baigaa bolohoor l bi ingej bichlee.

Goo saihan yortontsiig avrahgui shuu huuhnuudee

Bi boddog yum. Goo saihan yortontsiig avarna gej neg sonin aforism-n tuhai.
Uhaandaa saihan baival delhii sonoh uied amid uldeh yum baina l daa. Medkumdaa medkuum

Uul n tsetsen mergen uhaan l avarmaar yum getel ene aforism oor yum heleed baih shig.
Za bodiildoo heduulee.
Delhii sonoh bolloo gehed oor garig ruu yavah heregtei boloh baih l daa. Tegvel hen sergelen hen uhaantai n l ter amidaral baigaa garigruu nisne bizdee. Busad n bol budaa. Tegeed l garig deeree l uheh gantshan songolt uldneshde. Tegeheer end goo saihan avarch baina uu? Ugui baigaa biz.
Za tegeed haduurah yum bol ter hiimel sormuus hiimel bogs hiimel hoh hiimel tiim yum hiimel iim yumnuud delhiig avarahgui shuu dee. Herev avardag yumaa gehed shuud l jinhen n l avarna gej bi oilgodog yum sh dee.
Tegeheer ohidoo ta nar negent l baigal eh chamd goo saihan bie zayagaagui bol hiimel iim tiim yumaar bie bitgii yanzlaachdee.
Baigaa yum baigaagaaraa l saihan shu dee.
Ergeed helehd nogoo Goo saihan yortontsiig avarna gedeg teneg aforism bol zugeer l heden goo saihanii buteegdehuun uildverlegchdiin teneg bolovsrol dutuu busguichuuded zoriulsan goshigruulsan ug shuu dee oilgooroi

Mongolchuudaa gej

Bi boddog yum ertnees Mongolchuud neg negenteigee ailsaj amidarah durgui /durguidee ch bish yumaa maliin belcheereesee l boldog baisan baih / humuus baisan baihiin.
Tegeed l hol hol nuugeed l yavaad baihaar chin barag hun hartai uulzahgui dor doroo tolgoi daasan humuus bolchihno bizdee. Hoorondoo hereldej muudlaa gehed salaad nuune. Husvel heden uie udamaaraa ch uulzahgui baij chadna. Argagui shu dee mash tom nutag devsger deer tsoohon heden nuudelchid.
Tiimdeech Mongolchuud hunees iluu zovhon ooriigoo l hairladag. Tedend eh oron Uls ger gesen oilgolt barag l baihgui. Harin ternees n iluu torson jalga dovondoo hairtai tiim l humuus yum baina l daa. Erh choloonii medremj ondortei uchir ooriinhooroo baih durtai teruunees bolood huntei taardaggui tiim l humuus yum baina.
Tegtel ene hajuud shorgoolj shig osoj bujignaad baigaa hujaa nar bolhoor barag l hun torolhtnii anhnii hot suuring baiguulsan humuus yumaa daa yanz n. Tegeed tendee heden uie uliran amidarsan bolohoor bie bie hundeleh hamtaaraa amidarah gesen oilgoltiig mash sain mederch oilgodog. Suurin humuujiltei uchiraas hunii eviig sai oldog. Hodolmor erhleh baidal n tsag nartai heden zuun damjij irsen uchiraas todorhoi tsegtstei yum baina.
Tednees bidnii yalgardag zuil gevel ongiroo sagsuu zalhuu horon sanaataigaaraa l yalgaatai yum baina. Yor n Mongol hun muuhai yu? Hujaa muuhai yu gevel /Zan aashaaraa shuu bitgii huvtsas hunar ene ter geed oilgood baigaarai ta /Mongol n iluu muuhai yum baina,
Mongoliin tuuhend baisan 37 n haan baidag yum baina l daa. Tednees ooriinhoo amidarliig duusgaad yortontsiin monh busiig uzuulsen haan barag l Chinggis Batmonh Dayan haan 2 oos oor baihgui gevel unemshihuu? Itgehgui bol Chinggis bogdoos Ligden haan hurtel geed nom unshaad uzeerei.
Tend 2 honogoos ehleed l 5 jil hurtel hugatsaatai haan suusan olon haadiin tuhai baigaa.
Nadad ter nomiig unshij baihad yamar setgegdel torson gej bodno.
Mongolchuud uneheer muuhai humuus baij dee l gej bodogdson. Aav n huugee huu n aaviigaa duu n ahiigaa ah n duugee eej n huugee huu n bul duugee alsan horolson hooson geed l urgeljlej ogno shu de. Tegeed l bodood baisan chin Mongol hun yu n saihan baigaan ? gesen bodol nadad torj baigaa yum.
Hor nairuulah hund dolignoh talaaraa mongol hun hamgiin shildeg n bish yumaa gehed Top-5 d bol naidvartai bagtna gej bi boddog yum.
Mongolchuudiin ene zan bol nuudliin soyoloos uldsen zan uchir arilah gej bas mash ih udna gej boddog yum. Tiimdeech onoodor mongolchuud bie bienee hardsan bie bienee ul hairlah tiim yumiig olnoor n hiij baina. Hujaa nariig har tiim oluulaa hernee bolood l baina shde.
Harin Mongolchuud tiim olon boloh yum bol yu boloh bol?

Миний анхны бизнес

Би их сургуульд байхдаа бусдын л адил хичээлээ тасалдаг, даалгавараа хийдэггүй, багшийгаа найрсан тийм л оюутан байлаа. Гэхдээ би нэг л зүйл дээр өөрийн гэсэн бодолтой байдаг байсан нь зөвхөн өөрт хэрэгтэй зүйлсийг маш сайн сурч хэрэглэх явдал байлаа.
Нэгэн өдөр миний маш дотны найз Ирмүүн (миний багын найз л даа одоо ч бүх юман дээр хамт байгаа) гэдэг залуу хэдүүлээ өөрсдөөсөө 1 ч төгрөг гаргалгүй мөнгө олох арга бодож олъё гэлээ. Би тухайн үед нь төдийлөн анхаарал тавьсангүй тэгсгээд өнгөрсөн юм. Харин гэртээ очоод гэнэт яагаад болохгүй гэж, би чадах болов уу гэж эргэлзэж байснаа л маш сайн санадаг юм.
Хэд хоногийн дараа бид уулзаад яг юуг яаж хийх тухайгаа ярилцаж зөндөө суулаа. Их ч ярилаа, их ч маргалаа, тэгж тэгж нэгэн шийдэлд хүрсэн нь монголд хамгийн анх удаа бизнес семинар зохион байгуулах явдал байлаа. Миний санаж байгаагаар 2003 оны 9 сарын 10 хэдэн байсан санагдаж байна. За тэгээд бид хэд (бид хэд гэдэг маань миний 10 жилийн найз бас л миний маш дотны хүн Анхаа, Ананд гэж 2 залуу нэмэгдсэн юм) маш эрч хүчтэй эхэллээ дээ.
Өдөр бүр л уулзаж санаа оноогоо нэгтгэж, бас ажил ямаршуу түвшинд явж байгаа талаар ярилцдаг байлаа. Хэнийг яриулах вэ гэдэг асуудлыг маш нухацтай ярилцаж байгаад доорхи хүмүүсийг цуглуулахаар боллоо. Үүнд:
1. Дэмбэрэл (МҮХАҮТ-ийн дарга)
2. Ёндонжамц (Говь ХХК-ийн тэр үеийн дарга)
3. Оюунгэрэл (Петровисийн захирал)
4. Баттөр (Анод банкны тэр үеийн захирал)
5. Сэлэнгэ Юдит (Human Fortis хэмээх тэр үедээ л маш шинэлэг үйл ажиллагаа явуулж байсан хүний нөөцийн компаний захирал)
6. Жамьянсүрэн (АПУ ХХК-ийн тэр үеийн захирал)
7. Санхүү Эдийн Засгийн Сургуулийн хэн ч билээ нэг багш
Ингээд бидэнд реклам сурталчилгаа гэсэн асуудал гарч ирлээ. Нэгэнт л үйл ажиллагаа явуулах гэж байгаа болохоор сонин телевизээр сурталчлах хэрэгтэй болсон боловч бидэнд TV-ээр реклам явуулах мөнгө байгаагүй тул сонинг барьж авлаа. Тэгээд Өнөөдөр сонин дээр тавиулахаар одоо эрэн сурвалжлах албаны даргаар ажиллаж байгаа Золбаяр гэдэг залуутай уулзаж хөнгөлөлттэй үнээр тавьж өгөхийг хүсэхэд биднийг дэмжиж бараг үнэгүй шахуу тавьж өгсөн юм.
За тэгээд бид билет хэвлүүлэх хэрэгтэй боллоо. Билетийн эх бэлтгэх ажлыг Сүмбэ гэдэг дизайнер залууд даалгаж харин хөлсийг нь маш багаар тохирлоо. Билетийн үнийг 10000₮ өөр тогтоосон нь тэр үедээ л өндөр үнэ байсан юм. Билетээ хэвлүүлээд тэр үедээ л хүн их цуглардаг байсан Хаан Брой-д аваачиж өгч заруулах болсноос гадна хүн тус бүр 20 билет авч танидаг мэддэг хүнээрээ дамжуулан борлуулах даалгавар авлаа. Би Капитрон банкинд ажилладаг байсан хамаатны нэгэн эгчдээ өгч заруулсан бөгөөд бусад маань ч мөн тийм маягаар билетүүдээ зарсан юм.
Лекцийн өдөр
Маш их сэтгэл догдолсон бид хэд бүх л ажлаа нарийн зохион байгуулалттайгаар хийхийг зорьсон бөгөөд түүндээ ч хүрч чадсан байх. Лекц эхэлтэл бид дотроо хэдэн хүн ирэх бол?, биднийг ер нь ямар үр дүн хүлээж байгаа бол? хэмээн зөндөө бодож байсан юм.
Хүмүүс ирлээ. Ирээд л байлаа ирээд л байлаа. Гэтэл гэнэт нэгэн асуудал гарч ирэв. Бид хүн бага ирэх байх л гэж тооцоолж байснаас биш их ирвэл яах вэ гэж огт бодоогүй байжээ. Хүмүүс танхимаар дүүрч бид хүнээ багтаахгүй нь гэж сандарч эхэллээ. Бидний тооцоолсноос бараг 80 хүн илүү ирсэн байлаа. Сүүлдээ ч бид оруулах боломжгүй болсноо хэлэхэд ирсэн хүмүүс бид зүгээр зогсоод сонсмоор байна гэж гуйж эхлэв. Мөнгө олох сонирхолтой байсан бид яахав тэгээд оруулаад л, оруулаад л байлаа даа.
Лекцийг бид дундаа coffee break-тай байхаар зохион байгуулсан юм. Учир нь энэ хооронд ирсэн хүмүүс хоорондоо танилцаж хамтран ажиллах, түншлэх харилцагчаа олог гэж тооцоолсон байсан маань ч үр дүнгээ өгч хүмүүст маш сайхан санагдсан байсан бөгөөд бидэнд баярлаж, их сайхан шинэлэг зүйл хийж байгаа залуучууд байна, их баярлалаа гэж талархаж байсан нь маш сайхан байлаа.
Ингээд лекц дуусч, маш их ядарцгааснаа гэнэт мэдэрцгээсэн бид хэд гэр гэртээ харьцгааж билээ. Энэ бол бидний хийсэн анхны бизнес байлаа. Тэр орой бид 1 сая 700 мянган төгрөг олсон юм даа.