Чойжин Лам гэж сонин л юм байна лээ.

2005 онд би Энэтхэгт байсан юм. Тэнд амьдарч байхдаа би нэгэн сонин зуйл узэх аз таарч билээ. Нэгэн өдөр миний танил нэг лам надад чи Чойжин бууна гэж яадгыг узсэн уу? гэдийм байна. Би ч бага байхдаа л Чойжин Ламын музей гэж газар орж узэж байснаа хэлж ер нь яадаг юм бол гэс сонин бодол төрж очиж узмээр санагдлаа.
Миний амдарч байсан газараас холгуйхэн байх Далай Ламын Чойжингын хийдэд тэр өдөр олон хун цугларчээ. Би ч 2 лам найзтайгаа хамт очлоо.
Олон лам нар ирсэн ямар нэгэн ном уншиж байх юм. Тэгэхдээ бугд зогсоод зогсоогоороо л ном уншаад байх. Тэгэж байтал нэг хөгшин ламыг турдэг тэргэн дээр турээд ороод ирлээ. Би ч дотороо энэ нөгөө Чойжин нь юм байх л гэж бодлоо. Тэгээд найз ламаасаа асуувал Чойжингын хэлийг орчуулдаг орчуулагч нь юм гэнэ. Чойжин нь бол тэнгэрийн хэлээр ярьдаг юм байх. Тэр хэлийг нь мэдэх хун байхгуй болохоор хэлийг нь сайтар судалсан хэлмэрч бас байдаг юм гэнэ.
За тэгээд л байж байсан чинь нөгөө удаан хулээлгэсэн Чойжин нь орж ирлээ. Сонин хээтэй хувтас өмссөн дунд хэрийн насны хун байх юм. Гарч ирээд л нэг том сандал дээр суулаа.
Тэнд байсан нөгөө лам нар номоо уншиж дуусаад нөгөө Ламд чинь нээх том малгай авчираад өмсуулчихлээ. Тэгээд л 2 талаас нь малгайг нь тушээд зогсох юм. Их л хунд байгаа бололтой.
За тэгэээд л дахин ном уншлаа. Энэ удаад уншиж байгаа ном нь маш сонин өөр ч аялгуутай юм шиг санагдлаа. Урьд нь олон л удаа Төвд ном сонсож байсан ч ийм аялагатайг нь сонсож байгаагуй юм.
За тэгээд л номоо уншаад л байлаа уншаад л байлаа. Тэгсэн нилээд хугацаа өнгөрсний дараа нөгөө Чойжингийн чинь нуур нь хөөгөөд л томроод ирдийн байна. Би ч гайхлаа шуу. Сайхан жужиглэж байна даа л гэж бодож байлаа. Тэгсэн чинь нуд ам нь мурилзаад л сонин сонин болж байснаа л исгэрээд ч байхаамуу яагаад ч байгаан мэдэхгуй нэг л сонин авиа гаргаад л байлаа. Тэгснээ гэнэт босоод л ёстой л дэвж гарлаа даа. Нөгөө толгойд нь багтахгуй байсан малгай нь толгойноос нь ургачихсан юм болов уу л гэмээр наалчихсан хөдөлгөөнд нь огт саад болохгуй байнаа. Хажууд нь тушиж байсан ламын нуруун дээр нь дараад боссон чинь нөгөөх нь газар сөхөрч унах нээ. За тэгээд л байж байсан чинь нөгөө Хэлмэрч лам чинь хажууд нь ирчихсэн юм асуугаад л яриад л байгаа бололтой юм. Хумуус тойроод л мөргөөд л байх. Би ч очиж мөргөлөө. Сонин мэдрэмж төрж байлаа даа. Тэндээс гараад явж байхдаа нээрээ ч юм уу бас байж болох ч юм уу гэж бодож байлаа даа.
Та нарт сонин байх болов уу гэж бодоод би бичлээ.

Өөрийнхөө тухай бичлээ

Би ер нь өөрийнхөө тухай бичмээр санагдчихлаа.
За тэгээд би гэдэг хүн чинь кино үзэх дуртай тэр дундаа Дэлхийн 2-р дайны үеийн киног бол маш ихээр сонирхож үздэг. Миний үзэж байсан кинонуудаас хамгийн ихээр сэтгэлд хоногшиж үлдсэн нь Band of Brothers гэдэг кино юмуудаа. Дэлхийн цэргийн бүх л мундаг нөхөд зөвлөхөөр нь ажилсан мөн хамгийн шилдэг тулаантай киноний найруулагчид цугларч ажилсан ер нь л маш сайн бүтээл гэж боддог юм.

За тэгээд ер нь бол миний л мэдэх лаг жүжигчид бүгд л тоглосон аль ч талыг баримтлаагүй сайхан кино. Та нар үзээгүй бол олоод үзчихээрэй

Дуу хөгжим
Миний сонсдог хөгжмийн урсгал нь ихэнх хүмүүсийн бараг сонсдоггүй тийм урсгал байдаг байх гэж би боддог юм.
Жааз блюз талруу л даа.
Жишээ нь: Beyond the sea / Duncan Sheik/ Water runs dry/Boys II Men/, гэх мэтийн дуунууд юмдаа.
Залуусаа та нар сонсоод үзээрэй ерөнхийдөө л нэг л тийм гэгээлэг зүйлд дуртай гэж болно.

Аан тийм би бас зураг сайн мэдэхгүй хэрнээ үзэсгэлэнгийн танхимд очиж алхах дуртай. Заримдаа ганцаараа хэнтэй ч юм ярихгүй байж байгаад хорвоо дэлхийн тухай өргөн мөрөөдөлд автаж суух дуртай. Хэзээ ч уйтгарлах дургүй тийм хүнтэй ч уулзахыг хүсдэггүй. Олон найзтай байдаг ч хэнтэй нь ч илүүрхэж дутуурхаж харьцдаггүй. Зарим хүмүүстэй найз нөхөд байхад хэцүү байдаг ч би харилцаагаа тасалах дургүй. Учир нь би хэзээ хаана яаж яамар байдалтай байхаа мэдэхгүй шүү дээ. Тиймээс би нийгмийн бүх давхрагт найз нөхөдтэй. Тиймдээ ч хэзээ ч хаана ч ганцаардах гэж байхгүй л хүн.
Миний бодолд хорвоо бүхэлдээ багтдаг. Хэхэ багтаах гэж оролддог. Тийм ч учраас би их олон зүйлсийг хэрэгтэй гэж үзэж сонирхож байдаг. Орой бүр ТВ үзнэ. Өглөө бүр сонин уншдаг, бас банкны мэдээлэл үнэт цаасны арилжааны мэдээг сонирхож байдаг, шинэ ном гарах бүрийд өөртөө хэрэгтэй юм байгаа эсэх талаар сонирхож үздэг. Хүнтэй харилцах ямар ч ажлыг хийж чадна гэж боддог тэгээд ч өөртөө итгэлтэй байдаг. Хүнд муу санаж чаддаггүй загас анд явах дуртай тэгэхдээ хамгийн гол нь алахдаа ч биш зөвхөн гадуур аялаж байх нь надад таалагддаг. Хэрэв хүсвэл хэзээ ч хамаагүй хаашаа ч хамаагүй явахад бэлэн байдаг. Амьдаралд алдахаасаа айдаггүй харин алдаагаа давтахаас айдаг.
Хоол сайн хийдэг хийсэн хоолоо өөрөө идээд жингээ жаахан нэмээд байж байхдаа тааламжтай байдаг. Өглөө босонгуутаа тамхи татдаг энэ нь хэдий муу гэдэгийг нь мэддэг хэдий ч хаяж чаддаггүй. Тамхи татах нь миний хувьд таашаал өгдөг зүйлсийн минь эхэнд байдаг учир хаяна гэж хэзээ ч боддоггүй. Хааяа найз нөхөдтэйгээ хамт сууж пиво архи уух дуртай заримдаа хэтрүүлж хэрэглээд өөрийгөө дотороо нууцхан зэмлэдэг.
Амьдарал гэдэг бол миний хувьд эцэс төгөсгөлгүй олон хувилбар байдаг учир би цаг ямагт өөрийнхөө сонгосон хувилбарт сэтгэл хангалуун байдаг.
Удам судараараа бахархаж явдаг. Өөрийн гэсэн шүтээнтэй /тэр нь бурхан багш Исүс Христ Мухамед л лав биш/Тэр шүтээндээ маш хайртай.
Эзэмшсэн боловсролдоо сэтгэл хангалуун байдаг. Ийм болоход минь тусалсан БАГШ даа хайртай/МУИС-н Эдийн засагийн сургуулийн багш БАТНАСАН/.
Хөдөө очиж морь унаж давхих дуртай. Хотод орж ирэх агшин хамгийн гоё мэдрэмж төрүүлдэг, олон олон найз нар дундаасаа лам найз олонтойдоо бахархдаг Шарсан маханд дуртай цагаан хоолтонг үзэж чаддаггүй.
Сонгодог хөгжим сонсох дуртай тэр дундаа Моцартыг бишрэн сонсдог бас Энигма гэж хамтлагын дуунуудыг сонсохоор надад тийм гэхийн тэмдэггүй амар амгалан мэдрэгддэг.
Ном унших дуртай тийм л хүн дээ.
Их л сайхан амьтан гэж битгий ойлгоорой хүмүүсээ муухай зүйлсээ би та нараас нуулаа.

Энэ чинь буруу шуу дээ Монголчуудаа

Монголчууд одоо нийтээрээ Цагаан сар гэж найрлаж баярлаж баахан мөнгө төгрөг урэн таран хийнэ. Жирийн нэгэн айл л гэхэд дундажаар ууц бэлэг бууз салат энэ тэрхэнд л гэхэд бүтэн 3-н сарынхаа хоол ундны мөнгийг бүгдийг нь гаргаж шавхаж дуусгана. Тэгтэл манай улс тэгэж 3-4 хоног амарч /бух нийтээрээ/байх баян улс уу гэхээр угуй юмаа. Тэгээд нийт хун амынх нь талаас илуу хувь нь ядуу буюу нэн ядуу ангилалд багтдаг болохоор нэг л сонин санагдаад байхиймаа.

Эдийн засагын хувьд бол Монгол улс тийм чадамжгуй гэж би боддог юм. Харин тэр өндөр хөгжилтэй Америк Европ гэх мэт улсууд бол өөр л дөө . Гэхдээ ойрхоноос бас жишээ авч үзвэл Хужаа нар байна. Эдийн засаг нь тогтвортой хүн ам нь тодорхой орлогын эх үүсвэртэй нилээд боломжын зах зээлтэй хүмүүсийн гар дээр хуримтлагдсан МӨНГӨ их тийм ч учраас улсаас нь буур зориуд боловсруулсан бодлогын шинж чанартайгаар тэгэж олон хоногын амаралт зарлаж хумуусээ амраах биш харин тэдний гар дээр байгаа мөнгийг эргэлтэнд оруулах гэж хийдэг үйл ажиллагаа юм.
Харин тэрүүнийг нь Манай Тэнэг Монголчууд мэддэггүй юм уу эсвэл ойлгодоггуй юм уу дагаад л амараад л байхым даа.
Энэ чинь буруу шуу дээ тийм уу
Миний бодолоор бол Монголчууд амаралт гэж байхгуй 7 хоногт 7-н өдөр 70-н цаг ажилдаг болох хэрэгтэй байна.
Тэгэж байж л тэр мөрөөдөөд байгаа өндөр хөгжилтэй улсуудын жишигт хурсэн улс орон болно гэж би боддог юм.
Тэд л лав тийм хөгжилд хуртлээ ямар ч байсан 3 хоног амарч 3-н сарынхаа хоолыг 3-н өдөрт идэж дуусгаж байгаад хурээгуй л байх. Тийм л их юм дуйраагаад байдаг юм бол амаралтгуй ажилдаг занг нь дуурайхиймсан даа.

Миний 2 дахь бизнес

Удтал бодсоны эцэст Миний 2 дахь бизнесийнхээ талаар бичихээр шийдлээ.
Бид хэд эхний бизнес маань амжилттай болсоны дараагаар шууд 2 дахь бизнесээ хийхээр зориг шулуудлаа. Тэгээд ярилцаж эхэллээ. Олон хоног ч ярисангуй хийх санаагаа оллоо.
Энэ нь Гадаад хэлний сургалтын төвуудийг хамруулсан Foreign Language Expo-2003 гэж юм зохион байгуулах боллоо.
За тэгээд л олон олон гадаад хэлний курсуудыг хамруулах гэж оролдож эхэллээ.
Хамгийн эхлэж хийсэн зуйлс маань хэлний курсуудийнхээ ХАЯГ УТАС ФАКС мэйл хаяг зэргийг олох байлаа.
Тэгээд л зарын сонин Телевизийн мэдээ гэх зэрэг дээрээс нэрсийг нь цуглууллаа.
Бид хэд хэд хоног цуглуулаад нийлуулж узвэл 60 гаруй юм болсон байлаа.
За тэгээд гол ажил бидний өмнө хулээж байлаа.
Энэ нь тэдгээр сургалтын курсууд энэ уйл ажиллагаанд маань оролцох болов уу яаж оролцуулах вэ? гэсэн ажил байлаа.
Азаар би тэр уед машинтай байсан юм. Тэгээд л оглоо 4-уулээ хамт гараад л өдөржин ногоо курсуудээрээ явж оролцуулах талаар ярилцаж ятгаж зөвшөөрснийг нь бүртгэж аваад л яваад байлаа хэдэн өдөр өнгөрсний дараа бид овоо хэдэн курстэй боллоо шуу.

За тэгээд бид хэд зохион байгуулах газараа очлоо. Тэр нь Мэдээлэл технологийн үндэсний парк/одоогийн/ийн узэсгэлэнгийн танхим байсан юм.
Яавал сайхан Монголд хэзээ ч болж байгаагуй тийм шоу хийх талаар бид ярилцаж байгаад курс бүрт нээлттэй хичээл заах цаг гаргаж өгөх мөн хичээлээ явуулах анги барьж өгөх хэрэгтэй боллоо.
Бид тэр зааланд яаж модоор анги барих вэ? гэж бодож байгаад нэг мэргэн санаа надад төрлөө. Энэ нь Шаараар байшин барих гэсэн санаа байлаа манай хэд ч дэмжиж энэ санаагаа хэрэгжуулэхээр зах гарч 6000 ширхэг Шаар худалдаж авлаа. За тэгээд маш том ажил үлдлээ дээ бидэнд. Шаар улээгээд л улээгээд л шөнөжин юм болов.
За тэгээд л шаараар гуурэн хэлбэртэй байшин барьж орхилоо шуу.
Нээлтээ хийх өдөр бид нар бугд маш их ядарсан байсан ч нээлтэнд оролцож Боловсрол шинжлэх ухааны яамнаас хун авчирч тууз хайчлуулан ЕХРО гоо нээлээдээ.
3-н өдөр ургэлжлэж өндөрлөсөн ЕХРО-д заавал шилдэг гэсэн юм авах гээд дурлаад байсан хумууст шилдэг гэсэн юмыг нь өглөө. Тэгээд бид нар өөрсөддөө 3 сая 5 мянган төгрөгний ашигтай ажиллаж шөнөжингөө шоудаж баярлацгааж билээ.
Тэнэг байгаа биз. Зовож олсон мөнгөө тэгэж үрж байна гэдэг.

8-р Богд Жавжандамба гэдэг хүн ингэж хэлсэн гэнээ

Би энэ домогийг нэгэн Лам залуугаас сонссон юм. Тэгээд та нар ярьж өгий гэж бодлоо.
Монгол оронд Хувьсгал мандаж байх уед юмуудаа нэгэн өдөр Богд хаан бодол болон сууж байснаа гэнэт учиргуй ихээр уйлсан гэнээ. Ойр тойрных нь албат иргэд бугд л гайхан учрийг асуувал Богд Хаан нь ингэж хэлж байна гэнэ.
Би Монгол улсын ирээдуйн талаар сая мэргэлж узлээ. Тэгтэл миний мэргэнд Монгол улсад 3-н том аюул зовлон тохиолдох юм байна гэж буулаа. Тэгээд би уйлсан юм гэж хэлжээ.
Ордоны бух л зурхайч лам нарыг цуглуулан мэргэлуулэхэд бугд л адилхан юм хэлсэн байна гэнэ.
Тэр нь
1. Их томоохон өрөнд орох юм байна.
2. өвчинд нэрвэгдэх юм байна.
3.Монгол улс гэж байхгуй болох юм байна гэсэн зуйл бууж л дээ.
Богд Хаан их л олон өдөр бодсон юм байх. Тэгээд нэгэн өдөр за шавь нар минь Би энэ 3-н зовлонгоос салгах аргыг олов. Харин та нар сайтар даган би?лүүлээрэй гэж гэнээ.
Тэгээд дараах захиасыг хэлсэн гэнэ.
- Өвчинд баригдахаараа шашинаа өгөөрэй
- Өрөнд орохоороо өөрсдөө гараарай
- Харин нутаггуй болох аюулыг нь би өөрөө ганц би?эрээ дааж гарна гэсэн гэнээ.
Тэгээд л удалгуй өөд болсон юм байх даа зайлуул.

Лам найзын минь дугнэлт:
Дээрх туухийг найз Лам маань надад тайлбарлаж өгөхдөө
- Монголчууд өрөнд ороод өөрсдөө өрнөөсөө гарсан /Бодуул их өр гэдэг зүйлийг хэлж байгаа бололтой юм/
- Өвчинд баригдаад Шашинаа өгсөн нь
Бүх нийтээрээ тэмбуурсэн байхдаа Оросуудад шашинаараа эрүүл мэндээ солисон гэнэ.
- Нутаггүй болох зовлонгоос нь 8-р Богд гэтэлгээд одоо Энэтхэгт байдаг Төвдийн цацаачдын хот болох Дарамсала-д амьдарч байгаа нь энэ гэж хэлж билээ.
Анх сонсоход их л сэтгэл хөдөлгөсөн зүйл байсан учир би энэ тухай бичиж үлдээлээ.

Bolovsrol hund heregtei yu?

Hun torolhton bolovsrolgui ch bolovsroltoi ch amidaraad l baina onoodor. Bolovsrolgui bol amiral hetsuu baih yum ch bish l dee. Asar olon hun bolovsroltoi bolovsrolgui amidaraad l baij baina tsaaguur chin.
Tegehdee Bolovsroltoi negen n amidarliig arai l ooroor hardag yum shigee. Tedend amidaral arai oilgomjtoi baidag baih. Tiimees hun bolovsrold hurehiin tuld yu yug hicheeh heregtei be? geheer tsevcheer l ih heregtei baidag yum shig baina. Bi neeh tiim lag bolovsorood baigaadaa ch bish yor n ondor bolovsroltoi bolson humuusiin tuuhiig unshihad l tiim baidag yum baina lee.
Tegeed bi onoodoroos ehleed ooriigoo Odor bur jaahan jaahan shine yum medej avahiin toloo hicheej baina gej bodloo. Za za ur dung n heden sariin daraa l harii daa

Chono alaad tuuhiigeer n ideh tiim sain baidag yum baih daa

Bi ih l olon udaa and yavj bailaa l daa. Tegeed neg l zuiliig ogt oilgohgui baidag yum.
Yu ve geheer Chono gej amitaniig alaad humuus dotor gedesiig n gargaj hayaad l busad buh yumiig n ter n ch teruund sain ene n ch enuund sain geed l barag zodoldoh shahaj huvaaj avah yumaa.
Jishee n choniin hodood ideheer hodood saijirdag l gene Heliig n angina tai hun hooloi deeree tavihaar bas l sain baidag gene. Shagaig er hun zuuheer sain hiimoritoi yavdag l gene eleg n haluunaaraa bol elgend sain l gene Tarhi n tarhind sain l gene toochood baival chonooos hayah yum oldodgui yum gene dee. Yaagaad sain baidag yum be? Geheer hariulah hun neg ch oldohgui aan medkue zugeer l humuus tegej yaridag yum gene. Hehe hudlaa bailgui de geheer oodoos boon barimt delgej garna. Manai ternii ter tegeed tegehed n choniin tiim yum tegej ogson tegej iduulsen tegsen chin zuv zugeer bolson ch geh shig sonin sonin yum yarina shuu de.
Minii bodloor bol chono gedeg amitan yu iddeg ve? gedegees l hariult n garch irmeer sanagdaad baigaa yum.
Chono guya bol mal amitanii dandaa muu esvel yadarsan hogshiniig n barij iddeg amitan . Zarimdaa bol buur uhsen amitaniig seg idne. Yor n bol mahan torold hamaatuulj boloh buh l zuiliig iddeg gesen ug shu dee. Harin ter n hodoodond in orood bolovsrood baas bolj gadagshilna.
Hun bas adilhan hool ideed l baina ideed l baina. Tegeed baagaad l gargadag shu dee. Teruuntei adilhan l baimaar sanagdah yum. Za za tegeed nogoo chonoo alchaad haluunaar n idej garna. Ter n hooloigoor davaad hodoodond ochino tegeed tendeesee shimegdeed tsaashaa 12 nugalaa gedsend ochino. Tegeed tendeesee tsaashaa damjaad gadagshaagaa garna. Engiineer oilgohod l iimel baina. Tegvel nogoo idsen eleg n elgend ochij naaldahgui baigaa biz? tiimee naaldahgui baina. Tegeheer elegend ochidog n hudlaa bolj taarahnee. Za odoo tarhi ideh bol buurch oilgomjtoi baigaa biz?
Zarim anchid /anchin ch gejdee tom tom jeeptei buduun buduun gedestei darga zahiral golduu 35-aas deesh nasniihan / chonoo alahdaa mashinaar hooj buudna. Tegeed teriigee an gej nerleed baigaa yum.
Jinhen an bol shal oor shu de.
Angaa sudlana haaguur baigaa ene teriig n togtoono tegeed hezee avlahaa shiidne. Avlahdaa hen hen haana yaaj yamar bairlaltai baij baihaa yariltsana. Tegeed mon hen n ehlej buudah aldah yum bol haashaa garch guih ve ? guivel hen haana n baij baigaad yaaj buudah geh meteer mash nariin zohion baiguulalgdsan ajillagaa boldog yum. Tegeed tovloson odor tovloson tsagtaa uulzaad andaa yavna.
Mongol er hunii and mordoh n iim zan uiliig zaaval yariltsaj baij hiideg zuil. Tegtel nogoo tom tom gedestei nohod chin dulaahan mashin dotoroos l buudna shuu dee.
Tegeheer angiin anchidiin yalgaa n iluu haragdaj baigaa bizdee?
Neeree choniin erhten hund tiim sain uu ? gedeg deer bichij baisnaa martsan baina.
Chono gedeg amitand shagai gej zuil baidag. Tern er huniig hiimoritoi bosoo yavuuldag ed yum genee? Bi baahan gaihav? Ter hiimori gedeg n tegeed yamar zuil baidag yum bol ? uzeh yumsan
Bi l lav delhiid hogjilooroo terguulj baigaa America chuud bugd choniiin shagaitai gevel itgehgui.
Ted choniin shagai zuulgui bolood l baina boloh l baih gej boddog. Yamar ch Europ hund dongoj say alsan choniin haluun hodood gargaj ireed mai hodoodnii mash sain em gevel ter medeej itgehgui tegeed bas idehgui. Medeejshde ter bidnees iluugeer baigal gedeg zuil deer yu boldog tuhai sain medeh yum chin. Uchir n ter hun em uuj baij emchlegdne gedegee har baga baihdaa oilgoson hun bolhoor tegej nuli bakter bolson yum hezee ch idehgui. Bid chin olon yum gadnaas duiraah durtai shde tegeheer yadaj em uuj baij eruul bolno. Mash iheer hodolmorloj baij bayan saihan amidarna ertnees eruul mendee hamgaalj baij eruul urt naslana gedegee l sain oilgoh heregtei baina daa.